De magie van ongemak: hoe uit je comfortzone stappen je leven verandert
Laat je comfortzone geen barrière zijn: van comfort naar groei
Het nieuwe jaar voelt vaak als een frisse start – een kans om doelen te stellen en eindelijk die verandering door te voeren waar je al zo lang naar verlangt. Of het nu gaat om gezonder leven, een nieuwe hobby proberen of een carrièreswitch maken, veel voornemens blijven voornemens omdat ze zich buiten onze comfortzone bevinden. We beginnen vol motivatie, maar zodra de eerste ongemakken opduiken, grijpen we terug naar het vertrouwde. Dat is geen gebrek aan wilskracht – het is een natuurlijke reactie.
Onze comfortzone voelt veilig en voorspelbaar. Toch is het juist daarbuiten, in de ‘leer- en groeizone’, waar persoonlijke ontwikkeling plaatsvindt. In dit blog deel ik met je waarom het verlaten van je comfortzone essentieel is voor groei, hoe je dat op een haalbare manier doet en welke stappen je vandaag nog kunt zetten om het nieuwe jaar écht anders aan te pakken.
.
Laat je Comfortzone Geen Barrière Zijn: Van Comfort naar Groei
Het leven zit vol kansen om buiten je comfortzone te stappen, maar deze grijpen is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Soms komt dat omdat we ons niet bewust zijn van de voordelen, of omdat comfort ons het gevoel geeft dat aan onze basisbehoeften wordt voldaan. Waarom zouden we iets opgeven dat goed voelt?
Toch is het vaak onze manier van denken die ons tegenhoudt, niet een gebrek aan kennis of vaardigheden. Wie de juiste mindset ontwikkelt, zet makkelijker stappen richting persoonlijke groei. Deze mail helpt je begrijpen wat er nodig is om uit je comfortzone te komen en welke praktische stappen je kunt zetten om in je groeizone te belanden.
Wat is de comfortzone in de psychologie?
De term ‘comfortzone’ werd populair in de jaren ’90 en werd voor het eerst geïntroduceerd door Judith Bardwick in haar boek Danger in the Comfort Zone (1991). Bardwick beschreef de comfortzone als een mentale staat waarin iemand zich bevindt zonder angst of stress. Binnen deze zone voert iemand taken uit die vertrouwd aanvoelen en weinig tot geen risico met zich meebrengen. Het resultaat is vaak een stabiele prestatie, maar zonder groei of ontwikkeling.
Binnen de comfortzone voelen we ons veilig en ontspannen. Dit is een prettige staat, maar het gebrek aan nieuwe uitdagingen betekent dat er weinig vooruitgang wordt geboekt. Als we langdurig in deze zone blijven, kan dit leiden tot stagnatie of zelfs verveling. Hoewel stabiliteit belangrijk is, is een zekere mate van spanning en uitdaging noodzakelijk om ons volledige potentieel te benutten.
De Rol van Spanning en de Sweet Spot
Om te groeien en optimaal te presteren, is een bepaalde balans nodig tussen comfort en spanning. Dit wordt vaak aangeduid als de ‘sweet spot’ – het gebied tussen de comfortzone en de paniekzone. In deze zone worden we voldoende uitgedaagd om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, maar zonder dat de druk zo hoog wordt dat het verlammend werkt.
De sweet spot is te vergelijken met het concept van ‘flow’. Flow is die mentale staat waarin je volledig opgaat in een taak, met een optimale balans tussen vaardigheid en uitdaging. Je wordt niet overbelast, maar voelt je gemotiveerd en gefocust. Dit is het moment waarop leren, presteren en persoonlijke groei hand in hand gaan.
Waarom is de Sweet Spot Zo Belangrijk?
De sweet spot zorgt ervoor dat:
· Motivatie hoog blijft – Je ervaart vooruitgang en ziet resultaten, wat aanmoedigt om verder te gaan.
· Zelfvertrouwen groeit – Door successen in deze zone bouw je vertrouwen op in je eigen kunnen.
· Nieuwe vaardigheden ontstaan – Je leert door kleine stapjes buiten je comfortzone te zetten, zonder direct in de paniekzone te belanden.
· Veerkracht wordt versterkt – Je leert omgaan met spanning en uitdagingen, waardoor je beter voorbereid bent op toekomstige moeilijkheden.
Te weinig spanning leidt vaak tot verveling en apathie, terwijl te veel spanning kan zorgen voor angst, uitstelgedrag of een gevoel van overweldiging. De kunst is om een omgeving te creëren waarin je jezelf net genoeg uitdaagt om groei te stimuleren, maar niet zo ver dat het averechts werkt.
Hoe vind je jouw sweet spot?
Het vinden van je sweet spot vraagt om bewustwording en zelfreflectie. Je kunt jezelf de volgende vragen stellen:
· Welke taken dagen me uit zonder dat ze overweldigend voelen?
· Waar merk ik dat ik mijn aandacht verlies? (Dit duidt op te weinig uitdaging)
· Wanneer voel ik spanning, maar blijf ik toch gemotiveerd?
Door regelmatig uit je comfortzone te stappen, maar niet te ver, kun je de juiste balans vinden en persoonlijke groei bevorderen.
10 Tips om je Comfortzone te Doorbreken
1. Focus op resultaat – Denk aan de voordelen van je stap. Wat levert het je op?
2. Bereid je voor op het ergste – Speel het slechtste scenario af en bedenk hoe je hierop reageert.
3. Visualiseer succes – Stel je voor hoe je slaagt en de eindstreep bereikt.
4. Beloon vooruitgang – Elke stap telt. Beloon jezelf voor vooruitgang.
5. Neem kleine stappen – Breek je doel op in behapbare stukken.
6. Spring er gewoon In – Soms is de beste manier om te leren door direct actie te ondernemen.
7. Wees realistisch optimistisch – Verwacht het beste, maar wees voorbereid op tegenslagen.
8. Erken je Angst – Angst is normaal. Benoem het en neem controle over je gevoel.
9. Denk terug aan successen – Herinner jezelf aan eerdere overwinningen.
10. Zoek steun – Neem een vriend(in) mee of zoek mensen die al gedaan hebben wat jij wilt doen.
Atomic habits
Uit je comfortzone stappen is niet alleen een kwestie van moed, maar ook van consistentie. Kleine, dagelijkse stappen maken op termijn het grootste verschil. Dit principe sluit naadloos aan bpij de ideeën van James Clear in zijn boek Atomic Habits.
Clear benadrukt dat verandering niet voortkomt uit grote, plotselinge sprongen, maar uit de kracht van kleine gewoontes die je dagelijks herhaalt. Door telkens net iets verder te gaan dan je gewend bent – of het nu gaat om een nieuw gesprek aangaan, een nieuwe vaardigheid leren of een gezonde routine oppakken – bouw je langzaam maar zeker steeds meer vooruitgang. Dit zorgt ervoor dat het proces van groei minder overweldigend voelt en je uiteindelijk blijvende veranderingen aanbrengt in je leven. Meer over het boek Atomic Habits lees je in een eerder blog.
Peakperformance
Naast het opbouwen van kleine gewoontes, kan EMDR een krachtig hulpmiddel zijn om piekprestaties te bereiken en de mentale blokkades te doorbreken die je ervan weerhouden uit je comfortzone te stappen. Hoewel EMDR oorspronkelijk werd ontwikkeld om trauma te verwerken, wordt het steeds vaker ingezet voor prestatie verbetering of peakperfomance. Door belemmerende overtuigingen of faalangst aan te pakken, helpt EMDR je om negatieve associaties met bepaalde uitdagingen los te laten. Dit zorgt voor meer zelfvertrouwen en focus.
Het resultaat?
Een vrijere, veerkrachtigere mindset die je ondersteunt bij het zetten van stappen buiten je comfortzone en het bereiken van je persoonlijke groeidoelen. Lees hier meer over peakperfomance en EMDR.
Groei Ligt Buiten het Vertrouwde
Het verlaten van je comfortzone is spannend, maar het biedt kansen voor groei, succes en persoonlijke ontwikkeling. Door bewuste stappen te zetten en uitdagingen aan te gaan, ontdek je waartoe je werkelijk in staat bent.
De volgende keer dat je twijfelt, herinner jezelf eraan: alle groei begint aan de rand van je comfortzone.
.
Volgens "Atomic Habits" van James Clear ontstaan nieuwe gewoonten door kleine, haalbare veranderingen die je stap voor stap opbouwt. Een belangrijk principe is het herkennen van triggers die gedrag uitlokken, zodat je gewoonten bewust kunt koppelen aan bestaande routines (habit stacking). Succes hangt af van realistische verwachtingen: begin klein en bouw langzaam op. Consistentie is cruciaal, waarbij identiteit een grote rol speelt—je handelt naar wie je wilt zijn, niet alleen naar wat je wilt bereiken. Tot slot helpt een ondersteunende omgeving om gewenst gedrag makkelijker te maken en ongewenst gedrag te verminderen.
Bronnen:
Russo-Netzer, P., & Cohen, G. L. (2023). ‘If you’re uncomfortable, go outside your comfort zone’: A novel behavioral ‘stretch ‘intervention supports the well-being of unhappy people. The Journal of Positive Psychology, 18(3), 394-410.
Wil je meer weten of EMDR en peakperfomance iets voor jou kan betekenen?
Maak dan een afspraak.
Met warme groet,
Monique
Elke maand tips voor je mentale gezondheid in je mailbox?
Schrijf je hier in.